پس آيا هيچ پند گيرنده هست تا از حال ايشان عبرت گيرد و اشياع در اصل لغت بمعنى اتباع است و تسميهء ايشان به آن بجهة موافقت است بينهما در كفر و عناد و تكذيب انبيا * ( وَكُلُّ شَيْءٍ فَعَلُوه ) * و هر چيزى كه كرده‌اند آن را كفار گذشته مكتوبست * ( فِي الزُّبُرِ ) * در نامه هاى اعمال ايشان كه بدست حفظه نوشته شده يا جميع آنچه كرده‌اند مكتوبست برايشان در لوح محفوظ و بنا بر اين تسميهء آن بزبر كه بمعنى مكاتب است باعتبار آنست كه اصل همه كتابها است اگر چه يك چيز است * ( وَكُلُّ صَغِيرٍ وَكَبِيرٍ ) * و هر خردى و بزرگى از افعال و اقوال كه از ايشان يا از جميع خلق اولين و آخرين صادر شده و خواهد شد * ( مُسْتَطَرٌ ) * نوشته شده است در لوح محفوظ و بر آن پاداش خواهند يافت يا هر صغير و كبير از ارزاق و اجال و حيات و ممات و غير آن مكتوبست در لوح و بعد از ذكر حالات كفار تبه روزگار بيان احوال مؤمنان پرهيزكار مىكند و ميگويد كه * ( إِنَّ الْمُتَّقِينَ ) * بدرستى كه پرهيزكاران از ترس روز قيامت * ( فِي جَنَّاتٍ ) * در بوستانها باشند كه مملو باشد از اشجار ميوه دار * ( وَنَهَرٍ ) * و در جويهاى واسعه كه آب و شير و عسل و شراب در آن جارى باشد و ايراد انهار به صورت مفرد بجهة آنست كه نهر اسم جنس است و يا بجهة موافقت فواصل و بعضى آن را بمعنى سعت و ضيا تفسير نموده‌اند مشتق از نهار يعنى متقيان در جنان باشند و در روشنى و فراخى مكان بر خلاف مشركان كه بضيق و ظلمت گذرانند در آتش سوزان و ديگر متقيان * ( فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ ) * در مجلس حق و مكان پسنديده باشند كه در آن لغو و اثم نباشد و حضرت امام جعفر صادق ( ع ) فرموده كه چون حق سبحانه آن مكان را بصدق وصف كرده است پس غير اهل صدق در آن مكان نخواهد بود و سلمى گفته كه آن مكانيست كه حق سبحانه در آنجا راست گرداند وعدهء كه باولياى خود كرده حاصل كه متقيان در آن مقام باشند * ( عِنْدَ مَلِيكٍ ) * نزد پادشاهى كه مبهمست امر او بر جميع افهام و عاجز از ادراك آن همه ظنون و اوهام * ( مُقْتَدِرٍ ) * صاحب اقتدار و توانايى بر همه چيزها بر وجهى كه هيچ شيء نيست كه در تحت ملك و قدرت او خارج باشد پس كدام منزلت اكرم و اعظم از منزلت ايشان باشد و اجل و اشمل از اين دو سعادت و شبهه نيست در آنكه مراد بقرب قرب مكانة است و منزلة نه قرب مكان و منزل پس مراد آنست كه اهل تقوى در كنف و جوار آفريدگار خود باشند بحيثيتى كه مستغرق غواشى رحمت و افضال جميله او باشند و صاحب بحر الحقايق فرمود كه مقعد صدق مقام وحدت ذاتيه است كه در مرتبهء عنديه متحقق